Σταθερό επιτόκιο 3% και πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στους servicers μετά την αναδίπλωση για τα funds

Η κυβέρνηση καταθέτει δύο νέες τροπολογίες για το ιδιωτικό χρέος, με σκοπό να ενισχύσει την προστασία των δανειοληπτών. Η κίνηση έρχεται λίγες ημέρες αφότου αναγκάστηκε να αποσύρει το επίμαχο άρθρο 23 για τους servicers, έπειτα από τις αντιδράσεις που είχαν ξεσπάσει.

Στη διάταξη είχαν αντιδράσει η αντιπολίτευση και οι δικηγορικοί σύλλογοι. Προέβλεπε δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης με βάση διμερή σύμβαση ρύθμισης, χωρίς να έχει εκδοθεί προηγουμένως διαταγή πληρωμής, και είχε προκαλέσει ενστάσεις ως προς τη δικαστική προστασία των οφειλετών.

Στο ίδιο νομοσχέδιο, που παρουσιάζεται ως ασπίδα για τους δανειολήπτες, είχε ενταχθεί ρύθμιση η οποία καταγγέλθηκε ότι διευκόλυνε τους πιστωτές σε βάρος τους.

Το οικονομικό επιτελείο θέτει πλέον σταθερό επιτόκιο 3% σε όλη τη διάρκεια των ρυθμίσεων του εξωδικαστικού μηχανισμού για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες. Το μέτρο πιάνει τις καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026. Παράλληλα, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers δεκαπλασιάζεται, από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ.

Η πρώτη τροπολογία εισάγει νέα παράγραφο 3Α στο άρθρο 14 του ν. 4738/2020. Με αυτήν ορίζεται επιτόκιο 3% ετησίως, σταθερό, για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς που συνάπτονται στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών.

Η ρύθμιση καλύπτει δύο ομάδες:

• Οφειλέτες που πληρούν τα κριτήρια του ευάλωτου οφειλέτη, κατά την περ. α΄ του άρθρου 217 του ν. 4738/2020, και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
• Οφειλέτες που χαρακτηρίζονται επιλέξιμοι, κατά την περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 14 του ίδιου νόμου, κατηγορία στην οποία περιλαμβάνεται όλη η μεσαία τάξη.

Το επιτόκιο μένει στο 3% ετησίως και δεν μεταβάλλεται για το σύνολο της διάρκειας της ρύθμισης. Η εφαρμογή του δεν εξαρτάται από το αν οι οφειλές έχουν εμπράγματες ή άλλες ειδικές εξασφαλίσεις, ούτε από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα.

Η πρόβλεψη του σταθερού επιτοκίου γίνεται υποχρεωτικός όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Σήμερα το επιτόκιο είναι 3% για τα πρώτα έτη στις οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 4% για τα πρώτα τρία έτη στις οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Στη συνέχεια γίνεται κυμαινόμενο: Euribor τριμήνου συν 2,5% όταν υπάρχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις και Euribor τριμήνου συν 3% όταν δεν υπάρχουν.

Με το Euribor στο τρέχον επίπεδο του 2,67%, το επιτόκιο στον εξωδικαστικό μηχανισμό μετά την τριετία θα έφτανε το 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και το 5,67% για οφειλές χωρίς τέτοιες εξασφαλίσεις. Για τις παραπάνω κατηγορίες οφειλετών το επιτόκιο θα παραμείνει πλέον σταθερό στο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ανεξάρτητα από εμπράγματες εξασφαλίσεις. Η ρύθμιση ισχύει για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Το παράδειγμα που ακολουθεί στηρίζεται στα εξής δεδομένα:

• Η οφειλή, σύμφωνα με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης, είναι 100.000 ευρώ, με διάρκεια αποπληρωμής 240 μηνών και χωρίς εφαρμογή του μηχανισμού step-up. Στο ισχύον καθεστώς η μηνιαία δόση υπολογίζεται εκ νέου μετά τους πρώτους 36 μήνες, με βάση το υπόλοιπο της οφειλής και το νέο επιτόκιο για τους υπόλοιπους 204 μήνες.

Πρώτο παράδειγμα: εξασφαλισμένη απαίτηση 100.000 ευρώ

Δεύτερο παράδειγμα: ανεξασφάλιστη απαίτηση 100.000 ευρώ

Το σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, στη θέση του κυμαινόμενου που ισχύει μετά την πρώτη τριετία, ρίχνει ουσιαστικά το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης των οφειλών.

Σε οφειλή 100.000 ευρώ με χρόνο αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος του οφειλέτη ανέρχεται σε περίπου 20.200 ευρώ αν η απαίτηση είναι εξασφαλισμένη και σε 28.600 ευρώ αν είναι ανεξασφάλιστη.

Αύξηση των προστίμων που επιβάλλει η αρμόδια εποπτική αρχή

Με τη δεύτερη τροπολογία αυξάνονται σημαντικά τα πρόστιμα εις βάρος των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων όταν διαπιστώνονται παραβάσεις. Την αρμοδιότητα έχει η Τράπεζα της Ελλάδος. Το ανώτατο όριο, που σήμερα βρίσκεται στις 500.000 ευρώ, ανεβαίνει στα 5.000.000 ευρώ.

Έτσι, η παραβίαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το θεσμικό πλαίσιο γίνεται αισθητά πιο επαχθής για τους servicers, αφού το μέγιστο πρόστιμο δεκαπλασιάζεται.

Η ρύθμιση αφορά τα πρόστιμα που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος κατά το άρθρο 27 του νόμου 5072/2023 και, ενδεικτικά, τις παρακάτω περιπτώσεις:

• Ο διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί την απαίτηση για τη συμβατική σχέση με τον αγοραστή πιστώσεων, ή συνάπτει σύμβαση εξωτερικής ανάθεσης κατά παράβαση του άρθρου για την εξωτερική ανάθεση δραστηριοτήτων από διαχειριστή πιστώσεων, ή ο πάροχος πιστωτικών υπηρεσιών στον οποίο ανατίθενται εξωτερικά οι δραστηριότητες διαχείρισης διαπράττει σοβαρή παράβαση της κείμενης νομοθεσίας.
• Ο διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί τις απαιτήσεις για το οργανωτικό πλαίσιο διακυβέρνησης και τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζονται ο σεβασμός των δικαιωμάτων του δανειολήπτη και η συμμόρφωση με τους κανόνες προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.
• Η πολιτική του διαχειριστή πιστώσεων δεν επαρκεί για την ορθή μεταχείριση των δανειοληπτών, όπως απαιτεί ο νόμος.
• Οι εσωτερικές διαδικασίες του διαχειριστή πιστώσεων δεν προβλέπουν την καταγραφή και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του νόμου.
• Αγοραστής πιστώσεων με έδρα στην Ελλάδα ή, εφόσον συντρέχει περίπτωση, ο αντιπρόσωπος που έχει οριστεί δεν γνωστοποιεί τις πληροφορίες για τον ορισμό διαχειριστών πιστώσεων ή άλλων οντοτήτων ούτε τις πληροφορίες που πρέπει να διαβιβαστούν στις αρμόδιες αρχές για τη μεταβίβαση πιστώσεων.
• Ο αγοραστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του νόμου για τις υποχρεώσεις των αγοραστών πιστώσεων.
• Ο διαχειριστής πιστώσεων δεν τηρεί τις απαιτήσεις του νόμου σχετικά με τη δυνατότητα κατοχής χρηματικών ποσών.
• Αγοραστής ή διαχειριστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με το νομικό πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις με τους δανειολήπτες.

Η Τράπεζα της Ελλάδος μπορεί να επιβάλει πρόστιμο για πλήθος παραβάσεων. Οι παραβάσεις αυτές είναι πρόσθετες στις υποχρεώσεις του άρθρου 15 του νομοσχεδίου που βρίσκεται προς ψήφιση. Το άρθρο προβλέπει πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη, τα οποία επιβάλλει η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους όταν γίνονται ενέργειες είσπραξης σε συνεπή δανειολήπτη ή σε δανειολήπτη που δεν καταβάλλει κάποιες δόσεις επειδή ο πιστωτής ή ο διαχειριστής πιστώσεων δεν του χορήγησε τα αναγκαία στοιχεία.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow